Turlar boyunca seyrelme
Kurucuların kaç payı olduğunu girin, sonra her yatırım turunu ekleyin. Her turdan sonra kimin yüzde kaça sahip olduğunu görürsünüz.
Doğrudan hesaplayıcıya gitSeyrelme
Seyrelme, şirket yeni pay çıkardığında oranınıza olan şeydir. Sahip olduğunuz pay adedi değişmez, payda değişir. Dünkü paylarınızın hepsi hâlâ sizde; bugün ortada daha fazla pay var, o kadar.
Kurucular pazarlık ettikleri değerlemeyle ellerinde kalan oranı sürekli karıştırır. İkisini birbirine bağlayan tek bir satır hesap vardır. Onu kendiniz yapabildiğinizde term sheet, güvenmek zorunda olduğunuz bir belge olmaktan çıkar.
Sayılarla örnek
10.000.000 payınız var ve 8 milyon € pre-money değerleme üzerinden 2 milyon € topluyorsunuz; turda opsiyon havuzu kurulmuyor. Pay başına fiyat 8 milyon € bölü 10.000.000, yani €0,80. 2 milyon € ile 2.500.000 yeni pay alınır, toplam 12.500.000'a çıkar. Yatırımcı 12.500.000 payın 2.500.000'ini tutar, yani %20; bu da 2 milyon € bölü 10 milyon € post-money değerlemeyle aynı sonuçtur. Sizde hâlâ 10.000.000 pay var ama bu artık %80 demek. Tura havuz eklerseniz bu fiyat düşer: paradan önce kurulan %10'luk bir havuz fiyatı €0,70'e indirir, çünkü havuza ayrılan paylar yatırımcının oranı hesaplanmadan önce sizin tarafınızdan çıkar.
Yatırım turları boyunca hisse seyrelmesi nasıl hesaplanır
Kuruculara kalan
%64,0Tur 1
Turdan sonraki şirketin oranı olarak.
Bu tura dönüşen enstrümanlar
Mevcut ortakların rüçhan hakkını kullanarak üstlendiği tur payı.
Tur 2
Turdan sonraki şirketin oranı olarak.
Bu tura dönüşen enstrümanlar
Mevcut ortakların rüçhan hakkını kullanarak üstlendiği tur payı.
Zaman içinde pay oranı
- Kurucular%64,0
- Seed%16,0
- Series A%20,0
Cap table: Series A
| Pay sahibi | Pay | Pay oranı | Değer |
|---|---|---|---|
| Kurucular | 10.000.000 | %64,0 | €16.000.000 |
| Seed | 2.500.000 | %16,0 | €4.000.000 |
| Series A | 3.125.000 | %20,0 | €5.000.000 |
| Toplam | 15.625.000 | %100,0 | €25.000.000 |
Kurucular
- Pay oranı
- %64,0
- Pay
- 10.000.000
- Değer
- €16.000.000
Seed
- Pay oranı
- %16,0
- Pay
- 2.500.000
- Değer
- €4.000.000
Series A
- Pay oranı
- %20,0
- Pay
- 3.125.000
- Değer
- €5.000.000
Toplam
- Pay oranı
- %100,0
- Pay
- 15.625.000
- Değer
- €25.000.000
Bu nasıl hesaplanıyor
- Pay başına fiyat = pre-money değerleme ÷ turdan önceki mevcut pay adedi; bu, turda opsiyon havuzu kurulmadığı durumda geçerlidir.
- Çıkarılan yeni pay = yatırım tutarı ÷ pay başına fiyat.
- Yatırımcının oranı = yeni paylar ÷ sonraki toplam pay; bu her zaman yatırım tutarı ÷ post-money değerlemeye eşittir.
- Mevcut ortaklar paylarının hepsini korur. Oranları düşer çünkü toplam büyümüştür.
- Rüçhan hakkının kullanılması yeni payları kimin aldığını değiştirir, kaç pay çıkarıldığını değil. Toplam seyrelme aynı kalır.
- Paradan ÖNCE kurulan havuzun bedelini yalnızca kurucular öder, dolayısıyla yatırımcı pay başına manşetin ima ettiğinden azını öder: 8 milyon euro pre-money değerlemeyle 2 milyon euroluk turda %10 havuz varsa 0,80 euro değil 0,70 euro. Paradan SONRA kurulan havuz ise yatırımcı dahil herkesi seyreltir. Havuzu sıfıra çekerseniz ikisi de geçerli olmaz.
Bu model neyi kapsamıyor
- Buradaki her euro birincildir: yeni çıkarılan payları alır ve şirkete girer. Yatırımcının kurucudan pay satın alması ise toplamı değiştirmeden sahipliği taşır ve bu modellenmez.
- Tur başına tek pay sınıfı ve tek fiyat. Gerçek turlarda birden fazla olabilir.
- Post-money, pre-money artı toplanan tutardır; komisyon veya iskonto düşülmez.
- Halihazırda açık olan dönüştürülebilir enstrümanlar burada dönüşmez. Önce dönüştürülebilir yatırım sayfasında modelleyin, çıkan pay adedini buraya getirin.
Sık sorulan sorular
- Hisse seyrelmesi nedir?
- Seyrelme, şirket yeni pay çıkardığında sahip olduğunuz yüzdenin düşmesidir. Neyin değiştiği konusunda net olmak gerekir: Elinizdeki pay sayısı değişmez, dolaşımdaki toplam pay sayısı artar. 10.000.000 payın 10.000.000'una sahipseniz yüzde 100'üne sahipsinizdir. Şirket bir yatırımcıya 2.500.000 yeni pay çıkardığında hâlâ 10.000.000 payınız vardır, ancak artık 12.500.000 içinde, yani yüzde 80. Sizden bir şey alınmadı. Payda büyüdü.
- Seyrelme pay kaybettiğim anlamına mı gelir?
- Hayır. Bu, bir cap table okurken yapılan en yaygın hatadır. Turdan önce elinizde olan her payı korursunuz ve sahipliğinizde bir değişiklik olmaz. Değişen şey, bir payın neyi temsil ettiğidir, çünkü artık daha fazla pay vardır. Kurucuların bunu kabul etmesinin nedeni, yeni sermaye almış bir şirketin küçük bir diliminin, almamış bir şirketin büyük bir diliminden genellikle daha değerli olmasıdır. Yukarıdaki hesaplayıcı, bunun önünüzdeki tur için gerçekten geçerli olup olmadığını varsaymak yerine kontrol etmenizi sağlar.
- Kurucular seed turunda ne kadar pay verir?
- Avrupa ve Birleşik Krallık'ta fiyatlanmış bir seed turunda yeni yatırımcıya çoğunlukla yüzde 15 ile yüzde 25 arası pay gider ve turda bir opsiyon havuzu kurulur veya büyütülürse gerçek maliyet başlıktakinden yüksektir. Bittern burada bilerek bir kıyaslama tablosu vermez, çünkü kaynağı olmayan bir sayı hiç sayı olmamasından kötüdür. Bunun yerine size fiilen sunulan koşulları girersiniz. Biri size bir yüzde söylediğinde sorulacak asıl soru, bu yüzdenin içinde hangi havuzun ve hangi dönüştürülebilir yatırımların bulunduğudur.
- Pre-money ve post-money arasındaki fark nedir?
- Pre-money, yeni para gelmeden önce şirketin üzerinde anlaşılan değeridir. Post-money ise bu değere toplanan tutarın eklenmiş hâlidir. 8 milyon EUR pre-money değerleme üzerinden 2 milyon EUR'luk bir turda post-money 10 milyon EUR olur ve yatırımcı 2 bölü 10, yani yüzde 20 pay alır. Ayrım önemlidir çünkü aynı başlık rakamı, hangisine atıfta bulunduğuna göre farklı bir sahiplik anlamına gelir ve bir term sheet bunu her zaman açıkça yazmaz. Modellemeye başlamadan önce hangisi olduğunu sorun.
- Opsiyon havuzu seyrelmemi nasıl etkiler?
- Ciddi biçimde ve genellikle kimsenin söylemediği yönde. Paradan önce kurulan bir havuz yalnızca mevcut ortakların üzerinden çıkar, yatırımcı bunu paylaşmaz. 8 milyon EUR pre-money üzerinden 2 milyon EUR'luk bir turda havuz yoksa pay fiyatı 0,80 EUR olur. Paradan önce yüzde 10'luk bir havuz koyduğunuzda fiyat 0,70 EUR'ya düşer, çünkü gelecekteki çalışanlar için ayrılan paylar, yatırımcının yüzdesi hesaplanmadan önce sayılır. Paradan sonra kurulan havuz ise yatırımcı dahil herkesi seyreltir. Yukarıdaki araçta havuzun zamanlamasını değiştirin ve kurucu rakamının nasıl kaydığını görün.
- Pro rata hakkı nedir ve seyrelmemi değiştirir mi?
- Pro rata hakkı, mevcut bir yatırımcının yüzdesini sabit tutacak kadar yeni turdan almasına izin verir. Yeni payları kimin satın aldığını değiştirir, kaç pay çıkarıldığını asla değiştirmez. Dolayısıyla turun toplam seyrelmesi her iki durumda da aynıdır. Değişen şey dağılımdır: Mevcut bir ortak turun yarısını alırsa kurucular toplamda aynı oranda seyrelir, o ortak ise kendi konumundan daha az verir. Araçtaki kaydırıcı, etkisi toplam pay sayısında bilerek görünmeyen tek kontroldür.
Bu sayfayla ilgili terimler
- Hisse seyrelmesi nedir Yeni pay çıkarıldığında yüzdenizin düşmesi. Pay sayınız değişmez, toplam pay sayısı artar.
- Cap table nedir Hangi payın kime ait olduğunu gösteren tablo. Sahiplik sorusunu cevaplayan tek belge.
- Pre-money ve post-money farkı Yeni paradan önceki değer ve sonraki değer. Hangisinin kastedildiği birkaç puan fark eder.