Değerleme tavanı

Ne demek

Değerleme tavanı, bir SAFE veya dönüştürülebilir tahvildeki paranın dönüşeceği en yüksek değerlemeyi belirler ve böylece yatırımcının ödeyebileceği en düşük pay fiyatını sabitler. Tavan 5 milyon EUR ise ve tur 15 milyon EUR üzerinden fiyatlanırsa yatırımcı şirket 5 milyon EUR değerindeymiş gibi dönüşür. Erken riski almanın karşılığı budur. Tavanın yanında bir de iskonto bulunabilir; o durumda yatırımcıya daha iyi fiyatı veren hangisiyse o uygulanır. Tavan ile iskonto birlikte bulunduğunda yatırımcıya daha iyi fiyatı veren hangisiyse o uygulanır.

Neden önemli

Erken yatırımcının gerçek fiyatını belirleyen sayı odur ve çoğu zaman tek pazarlık konusudur. Ayrıca kurucu açısından bir taahhüttür: düşük bir tavan, tur beklenenden yüksek fiyatlanırsa çok daha fazla payın el değiştirmesi demektir. Tavanı belirlerken hesaplanması gereken şey, iyi bir senaryoda ne kadar seyrelmeye razı olunduğudur, kötü bir senaryoda değil. Kurucu açısından tavan bir taahhüttür: iyi bir senaryoda ne kadar seyrelmeye razı olduğunuzu bugünden söylemiş olursunuz.

Hesap örneği

5 milyon EUR tavanla 250.000 EUR yatırıldı. Tur 15 milyon EUR pre-money ile fiyatlanırsa yatırımcı 5 milyon EUR üzerinden dönüşür ve tur fiyatının alacağı payın üç katını alır. Tur 4 milyon EUR üzerinden fiyatlanırsa tavan devreye girmez, çünkü tavan bir üst sınırdır: yatırımcı 4 milyon EUR olan tur fiyatından dönüşür. Tavanın turdan yüksek kaldığı durumda ise tavan hiçbir şey yapmaz; bu, sıkça yanlış modellenen noktadır. Tavanın yanında yüzde 20 iskonto da varsa hesap iki koldan yürür: 15 milyon EUR'luk turda iskonto 12 milyon EUR üzerinden dönüşüm verir, tavan ise 5 milyon EUR verir; tavan daha fazla pay getirdiği için tavan uygulanır. Tavan 14 milyon EUR olsaydı bu kez iskonto kazanırdı.

Sık yapılan hata

Tavanı bir alt sınır sanmak, yani şirket daha ucuza fiyatlansa bile yatırımcının tavan fiyatından dönüşeceğini düşünmek. Tam tersidir: dönüşüm fiyatı tavan fiyatı, iskontolu fiyat ve tur fiyatı arasından en düşüğüdür. İkinci hata, tavanı bir değerleme vaadi gibi okumaktır; tavan şirketin ne kadar ettiğine dair bir görüş değil, yalnızca bir üst sınırdır. Üçüncü hata, tavanı şirketin değeri hakkında bir görüş sanmaktır; tavan yalnızca dönüşümün tavanıdır ve bir değerleme vaadi değildir. Dördüncü hata, tavanı yüksek tutmanın her zaman kurucunun lehine olduğunu sanmaktır; çok yüksek bir tavan yatırımcı için anlamsızlaşır ve turu bitirmek yerine uzatır.

Uygulamada

Tavan çoğunlukla umulan bir sonraki turun değerlemesine yakın belirlenir ve iskontoyla birlikte kullanılır. İki teklifi karşılaştırırken tavanı tek başına değil, formuyla birlikte okuyun: post-money tavan yatırımcının yüzdesini sabitler ve aynı sayıdaki pre-money tavandan kurucuya daha pahalıya gelir. İki teklifi karşılaştırırken tavanı formuyla birlikte okuyun ve yalnızca sayıya bakmayın. Tavan çoğunlukla umulan bir sonraki turun değerlemesine yakın belirlenir.

Ne sormalı

Tavanın yanında iskonto olup olmadığını ve ikisi çakıştığında hangisinin uygulanacağını sorun; cevap düşük olan olmalıdır ve sözleşmede böyle yazdığını görün. İkinci olarak tavanın pre-money mi post-money mi tanımlandığını sorun, çünkü aynı sayıdaki post-money bir tavan yatırımcının yüzdesini sabitler ve kurucuya daha pahalıya gelir. Üçüncü olarak tur tavanın altında fiyatlanırsa ne olacağını sorun ve cevabın tur fiyatından dönüşüm olduğunu teyit edin, çünkü tavan bir üst sınırdır: bunun tersini söyleyen bir sözleşme, standart olmayan bir şey istiyor demektir ve bunu imzalamadan önce fark etmek gerekir. Tavanı belirlerken iyi senaryoda ne kadar seyrelmeye razı olduğunuzu önceden hesaplayın, çünkü tavan tam olarak o soruya bugünden verilmiş bir cevaptır.

İlgili terimler

• SAFE nedir Yatırımcının bugün ödeyip payları ileride aldığı sözleşme. Borç değildir, faizi ve vadesi yoktur.
• Dönüştürülebilir tahvil Faizi ve vadesi olan, ileride paya dönüşme hakkı taşıyan borç. SAFE'ten farkı budur.
• Pre-money ve post-money farkı Yeni paradan önceki değer ve sonraki değer. Hangisinin kastedildiği birkaç puan fark eder.